Sinüs Ağrısı, Basınç ve Akıntı Nedir?
Sinüzit Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
“Sinüslerim beni öldürüyor!” cümlesini daha önce söylediyseniz yalnız değilsiniz. Sinüs problemleri; burun tıkanıklığı, baş ağrısı, yüz basıncı ve burun akıntısı gibi şikâyetlerle milyonlarca insanı etkiler ve her yıl ciddi sağlık harcamalarına neden olur.
Herkesin Sinüsü Var mıdır?
Evet. Yeni doğan bebeklerde bile çok küçük sinüs boşlukları vardır. Başlangıçta bezelye büyüklüğünde olan bu boşluklar:
- Yüz ve kafatası kemiklerinin içinde yer alır
- Çocukluk ve genç erişkinlik döneminde büyür
- Burun boşluğuna küçük kanallarla açılır
Sinüsler, burun mukozası ile aynı yapıdaki bir zarla kaplı hava dolu boşluklardır.
Sinüsler Ne İşe Yarar?
Sinüsler, burun savunma sisteminin bir parçasıdır. Normalde burun ve sinüsler günde yaklaşık 500 ml mukus üretir. Bu mukus:
- Toz, bakteri ve zararlı partikülleri temizler
- Boğaza doğru akar ve fark edilmeden yutulur
- Mide asidiyle zararsız hale getirilir
Bu süreç tamamen doğal ve sağlıklıdır.
Burun Gerisine Akıntı Nedir?
Burun mukozası;
- Alerjenler
- Virüsler
- Hava kirliliği
- Sigara dumanı
ile tahriş olduğunda normalden fazla mukus üretir.
- Berrak ve sulu akıntı: Alerji ve viral enfeksiyonlarda
- Koyu, yapışkan ve sarı-yeşil akıntı: Bakteriyel enfeksiyonlarda görülür
Bu akıntının boğaza doğru akmasına burun gerisine akıntı denir.
Sinüzit Nedir?
Tıpta “-it” eki iltihap anlamına gelir. Sinüzit, sinüs boşluklarının iltihaplanmasıdır.
Akut Sinüzit
- Genellikle soğuk algınlığı veya alerji sonrası gelişir
- Sinüs kanalları şişerek tıkanır
- Mukus sinüs içinde birikir ve basınç oluşturur
- Alın, yanaklar, göz arkası ve üst dişlerde ağrı görülür
Kronik Sinüzit
- Sinüs kanalları uzun süre kapalı kalır
- Akıntı ve koku devam eder
- Baş ağrısı daha azdır
- Burun polipleri gelişebilir
Bazı sinüzit vakaları üst diş enfeksiyonlarından kaynaklanabilir.
Sinüzit Tehlikeli midir?
Çoğu sinüzit vakası ilaç tedavisiyle düzelir ve tehlikeli değildir. Ancak:
- Sinüsler göze ve beyne çok yakındır
- Çok nadiren enfeksiyon yayılabilir
Ayrıca sinüzit:
- Kronik öksürük
- Bronşit
- Astımı tetikleyebilir
Sinüzit Baş Ağrısı Nasıl Olur?
Sinüzit baş ağrısı genellikle:
- Alın, yanaklar ve göz çevresinde
- Öne eğilince artan
- Burun tıkanıklığı ve akıntı ile birlikte
görülür.
Uçak inişlerinde ortaya çıkan ağrıya vakum baş ağrısı denir. Migren ve gerilim tipi baş ağrıları sinüzitle karışabilir. Uzun süren ve şiddetli baş ağrıları mutlaka doktor tarafından değerlendirilmelidir.
Kimler Sinüs Problemi Yaşar?
Sinüzit riski daha yüksek olan kişiler:
- Alerjisi olanlar
- Burun kemiği eğriliği (septum deviasyonu) bulunanlar
- Sigara içenler
- Sık enfeksiyona maruz kalanlar (öğretmenler, sağlık çalışanları)
Doktor Sinüsler İçin Ne Yapar?
Bir Kulak Burun Boğaz (KBB) uzmanı:
- Şikâyetlerin süresini ve özelliklerini sorgular
- Burun, boğaz, kulak ve dişleri muayene eder
- Gerekirse röntgen veya tomografi ister
Tedavi Seçenekleri
- Akut sinüzitte: İlaç ve antibiyotik tedavisi
- Kronik sinüzitte: Cerrahi müdahale
Günümüzde Fonksiyonel Endoskopik Sinüs Cerrahisi (FESS) ile başarı oranı oldukça yüksektir.
Sinüslerim İçin Ben Ne Yapabilirim?
- Alerjinizi kontrol altına alın
- Soğuk algınlığında buhar ve nemlendirici kullanın
- Yatağın başını hafif yükselterek uyuyun
- Sigara dumanından uzak durun
- Reçetesiz sinüs ilaçlarını doktor önerisi olmadan kullanmayın
- Dengeli beslenin ve düzenli egzersiz yapın
