Saman Nezlesi Nedir?
Alerjik Rinit Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
Saman nezlesi, adının aksine samanla doğrudan ilişkili değildir. Tıbbi adıyla alerjik rinit, havada bulunan polen, ev tozu, hayvan tüyü ve mantar sporları gibi alerjenlere karşı gelişen bağışıklık sistemi tepkisidir.
Hastalık genellikle şu belirtilerle ortaya çıkar:
- Burun akıntısı ve burun kaşıntısı
- Gözlerde kaşıntı, sulanma ve kızarıklık
- Sık hapşırma
- Boğaz kaşıntısı
- Burun ve boğazda yoğun akıntı
Halk arasında kullanılan “yaz gribi” terimi de çoğu zaman alerjik rinit için söylenir; ancak bu durum viral gripten tamamen farklıdır.
Alerji Neden Oluşur?
Alerjen olarak adlandırılan bazı maddeler, vücuda göz, burun veya boğaz yoluyla girdiğinde bağışıklık sistemi aşırı tepki verir. Bu durum:
- Genetik yatkınlığı olan kişilerde daha sık görülür
- Vücutta histamin salınımına yol açar
- Burun mukozasında şişlik, kaşıntı ve aşırı salgı oluşmasına neden olur
Hangi Alerjenler Alerjik Rinite Yol Açar?
Alerjik rinitte en sık sorumlu olan alerjenler:
- Polenler
- Mantar sporları
- Ev tozu akarları
- Hayvan tüyleri
- Küf ve nem kaynaklı mikroorganizmalar
Hangi Polenler Saman Nezlesine Neden Olur?
- İlkbahar başı: Ağaç polenleri
- İlkbahar sonu – Yaz: Çayır ve ot polenleri
- Yaz sonu – Sonbahar: Yabani ot polenleri
Renkli süs bitkileri nadiren alerji yapar çünkü polenleri ağırdır ve böceklerle taşınır.
Mantar Alerjisi Nedir?
Mantarlar (küfler):
- Toprakta, yapraklarda, saman ve çayırlarda
- Ev içinde saksı toprağı, bodrum, çamaşır odaları gibi nemli alanlarda
bulunur. Soğuğa dayanıklı oldukları için yıl boyunca alerjiye neden olabilirler.
Tüm Yıl Süren Saman Nezlesi (Perennial Alerjik Rinit)
Bazı alerjenler yılın her döneminde etkilidir:
- Ev tozu akarları
- Hayvan tüyleri
- Küf mantarları
- Kozmetik ürünler ve bazı yiyecekler
Kış aylarında ısınma sistemlerinin çalışmasıyla ev tozu alerjisi artış gösterebilir.
Alerjik Rinit Zararlı mıdır?
Tedavi edilmediğinde:
- Sık sinüzit ve kulak enfeksiyonları
- Uzun süren burun tıkanıklığı
- Astım gelişme riski
ortaya çıkabilir.
Saman Nezlesinde Siz Ne Yapabilirsiniz?
- Polen yoğunluğunun yüksek olduğu dönemlerde dış ortamdan kaçının
- Ev temizliği ve çim biçme sırasında maske kullanın
- Pencere ve kapıları kapalı tutun
- Evcil hayvanlarla teması sınırlayın
- Pamuk veya sentetik yatak ürünleri tercih edin
- Antihistaminik ve burun spreylerini doktor önerisiyle kullanın
- Sigara ve hava kirliliğinden uzak durun
- Ortam nemini dengeleyin (küf riskine dikkat edin)
Doktorunuz Sizin İçin Ne Yapabilir?
Bir Kulak Burun Boğaz (KBB) uzmanı:
- Detaylı muayene yapar
- Gerekirse alerji testleri (kan veya deri testi) ister
- En uygun tedaviyi planlar
Tedavide kullanılan yöntemler:
- Antihistaminikler
- Dekonjestanlar
- Kortizonlu burun spreyleri
- Alerji aşısı (immünoterapi)
