Bademcik (tonsil) ve geniz eti (adenoid), bağışıklık sisteminin önemli parçaları olan lenfoid dokulardır. Lenfosit üretiminde görev alarak vücudu enfeksiyonlara karşı korurlar. Yeni doğan bebeklerde anneden geçen immünglobulinler nedeniyle genellikle küçüktürler. Ancak 4–5 yaş civarında, sık geçirilen enfeksiyonlara bağlı olarak büyüme eğilimi gösterirler. İleri yaşlarda ise genellikle küçülürler.
Özellikle geniz etinin büyümesi, burundan nefes almayı zorlaştırır ve üst solunum yolunu daraltır. Ayrıca:
gibi şikâyetlere neden olabilir.
Uzun süre tedavi edilmeyen kronik geniz eti büyümesi, çocuklarda:
gibi kalıcı sorunlara yol açabilir.
Bademcik ve geniz eti büyümeleri, üst solunum yolunu ciddi şekilde daralttığında horlama ve uykuda nefes durması (uyku apnesi) ortaya çıkabilir. Bu durumlar çocuklarda gelişme geriliğine, erişkinlerde ise ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceğinden mutlaka bir Kulak Burun Boğaz (KBB) uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.
Romatizmal ateş, A grubu beta hemolitik streptokoklara karşı vücudun geliştirdiği antikorların yol açtığı ciddi bir komplikasyondur. Tedavi edilmediğinde kalp kapakçıklarında kalıcı hasar bırakabilir. Bu nedenle sık bademcik enfeksiyonu geçiren hastalarda dikkatli olunmalıdır.
Bademcik ve geniz eti ameliyatları, KBB kliniklerinde sık uygulanan cerrahi işlemlerdir. İlaç tedavisinden fayda görülmediğinde cerrahi seçenek gündeme gelir. Ameliyat kararı kesin ve göreceli kriterlere göre verilir.
Bu durumlar genellikle kronik bademcik iltihabı olarak değerlendirilir ve cerrahi tedavi önerilir.
Bademcik ve geniz eti hastalıkları çoğunlukla çocuklarda görülse de erişkinlerde de aynı ameliyat kriterleri geçerlidir.
Bademcik ameliyatı, günümüzde güvenli cerrahi işlemler arasında yer alır.
Bademciklerin bağışıklık sistemi üzerindeki etkileriyle ilgili birçok bilimsel çalışma yapılmıştır. Bademcikleri alınan kişilerde bazı lenfosit türlerinde azalma görülse de, bunun klinik olarak anlamlı bir soruna yol açtığı gösterilememiştir.
Toplumda yaygın olan “bademcik alındıktan sonra daha sık farenjit olunur” inanışı bilimsel olarak doğru değildir. Bademcikleri alınmış ve alınmamış bireylerde farenjit görülme sıklığı aynıdır.
Bademcik ve geniz eti büyümeleri, özellikle çocuklarda yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Doğru zamanda yapılan cerrahi müdahale, hem kısa hem de uzun vadede önemli sağlık sorunlarının önüne geçer. Şikâyetleriniz varsa mutlaka bir KBB uzmanına başvurmanız önerilir.
